1 Maart 2026 – Tweede Lydensondag
Genesis 12:1-4a* Geroep uit Mesopotamië na Kanaän.
Psalm 121* Beskerming tydens die pelgrimsreis
Johannes 3:1-17* ‘n Tweede geboorte .. uit liefde.
Romeine 4:1-5, 13-17* Die belofte deur geloof, uit genade.
Genesis 12:1-4a
Daar is Bybelkenners wat in die eerste elf hoofstukke van Genesis ‘n bepaalde ritme identifiseer: sonde ➔ oordeel ➔ genade. Binne só ‘n ritme is Abram se roeping in Genesis 12:1-4a die Here se genade ná die sonde van Babel: die weiering om gehoorsaam te wees aan God se opdrag om te versprei en die aarde te vul (hoofstuk 11:4) ➔ God se veroordeling van hierdie ongehoorsaamheid (hoofstuk 11:7) ➔ God se genade aan die mensdom in die identifisering en roeping van ‘n nuwe gehoorsame leier deur wie die Here die mensdom ryklik sal seën (hoofstuk:12:3).
Interessant, wanneer ons kyk na die reeks Ou Testamentiese tekste wat ons gedurende hierdie Lydenstyd lees, is Abram die eerste in ‘n lang reeks mediators wat die Here opgerig en gebruik het om sy gelowiges se geloof in en verhouding met Hom te ontwikkel (Abram, Moses, Dawid, Esegiël en Jesaja), totdat dit ‘n hoogtepunt bereik in die koms, lewe en kruisoffer van Jesus Christus as die finale “Gestuurde Mediator” tussen God en mens.
Miskien sal dit vir jou waarde hê om in jou oordenking van Genesis 12:1-4a spesifiek raak te sien dat dit die Here is wat die inisiatief in die verlossing (mediasie) neem. Abram self het nie meriete gehad nie. Die Here kies om deur sy lewe seën aan die mensdom te skenk, of anders gestel: om genade aan die mens te betoon.
Psalm 121
Oorspronklik was die psalm waarskynlik bedoel as ‘n pelgrimslied wat gesing is tydens reise na en van Jerusalem, dáár waar die tempel van die Here was. Rondom Jerusalem was ‘n hele klomp bergreekse, met meer as een bergpas wat oorgesteek moes word op pad na die tempel en dan weer op pad terug huis toe. In die tyd van die Bybel was hierdie berge en passe vir mense ‘n plek van ernstige bedreiging. Behalwe dat die paadjies oor die berge nou en kronkelend en gevaarlik was, en dat daar beslis die moontlikheid was om oor ‘n afgrond te stort, was die gebied ook berug vir die rowerbendes wat daar aan die werk was. Daarmee saam was daar destyds ook allerhande bygelowe oor die sogenaamde berggode wat ‘n mens groot skade kan berokken. Selfs die son en die maan was in die antieke tyd entiteite van bedreiging, met die son wat jou kon “steek” en die maan wat jou kon “kwaad doen”, en jy wat eers agterna die skade agterkom! Destyds is onder andere geglo dat die maan op ‘n misterieuse wyse siektes soos epilepsie en melaatsheid en selfs kranksinnigheid kon veroorsaak (JH Cilliers). ‘n Mens kan nogal verstaan dat dit vir enigiemand ‘n amper oorweldigende bedreiging was om hierdie berge te moet oorsteek.
In vers 2 kom daar egter ‘n draai in die trant van die psalm, wanneer die digter eintlik sommer sy eie noodroep antwoord. Dat ten spyte van hoe bedreigend die berge mag lyk, en hoe amper onoorkomentlik die realiteite van gapende afgronde en woeste rowerbendes teen hom opgestapel is, hy tog weet dat hy níé aan die mag van die berge uitgelewer is nie. Nee, hy het Iemand by hom wat groter is as al die berge en die bendes saam. Ja, sy hulp kom van die Here wat die hemel en die aarde, en selfs die berge en die afgronde, gemaak het!
Johannes 3:1-17
Die Bybel sê baie duidelik dat niemand eers hoef te probeer om die hemel te haal nie, want God gee die hemel graag verniet aan mense. Geloofsekerheid is juis om te weet dat Jesus aan die kruis ook vir my sonde gesterf het. Geloofsekerheid is om te weet dat die hemelse Vader ook vir my lief is, en dat Hy ook vir my die hemel gee omdat sy Seun aan die kruis ook vir my sonde betaal het. Geloofsekerheid is om seker te wees van God se liefde en genade ook vir my. Geloofsekerheid is om te weet dat my sonde klaar vergewe is – ja, dat selfs my sonde van môre en oormôre ook al klaar vergewe is. Dit is eintlik al tweeduisend jaar gelede klaar vergewe is, want Jesus het toe al aan die kruis ook daarvoor gesterf. En die hemelse Vader was toe al lief vir alle mense, selfs ook vir my (wat toe natuurlik nog nie gebore was nie).
Die oomblik wat dít by ‘n mens deurdring, het jy geloofsekerheid. Die oomblik wat jy finaal besef: ek het nie nodig om selfs iets te doen om gered te word nie, dat dit nie ‘n kwessie van mogge-troffe of probeer maar jou bes is nie, breek die lewe (die ewige lewe) vir jou oop. Dan word jy vry – waarlik vrygemaak deur Jesus Christus. Dan hoef jy nie meer ‘n goeie lewe te probeer leef ten einde vergewe te kan word nie, want dan is jy klaar wedergebore … weer-gebore, of soos dit in die oorspronklike Grieks geskryf staan: van bo af gebore, deur die Heilige Gees geboorte of lewe gegee.
Nikodemus kon dit eenvoudig nie verstaan nie. Of hy dit later verstaan het, weet ek nie, maar die ou kerkvader, Johannes Calvyn, het op ‘n stadium oor Nikodemus geskryf dat sy kop daardie aand vol dorings was, soos ‘n groentetuin wat so vol onkruid is dat die groentesaad nie kan groei nie. In die Joodse geloof het ‘n mens nie genade so verniet gekry nie, jy moes daarvoor werk. Nikodemus was só oortuig dat hy klaar geweet het hoe dinge werk dat Jesus se woorde geen impak op hom gehad het nie. Partykeer is ons koppe net so vol dorings soos Nikodemus s’n. Ons wil of ons kan eenvoudig nie aanvaar dat Johannes 3:16 ook vir ons waar is nie.
Romeine 4:1-5, 13-17
Ek verwonder my aan die grootheid van God se genade waarvan hierdie gedeelte praat. Die wonderwerk in Romeine 4 waaraan ek my wil verkyk is die liefde van God wat aan gewone mense soos Abraham (en ek en jy) geloof skenk. God is die genadegewer in Romeine 4, wat op ‘n wonderbaarlike manier geloof aan mense skenk waar daar voorheen nie geloof was nie.
God is die een wat die inisiatief neem en uitreik tot mense wat voor Hom staan. Hy is die een wat vryspreek en genade betoon. Hy is die een wat sy Seun gestuur het om verlossing te skenk. Hy is die een wat ons uitnooi om in ‘n verhouding met Hom te staan. Hy genees ons. Hy skenk die lewe. Hy wat, soos die laaste vers van ons perikoop (17) sê: “dooies lewend maak en dinge wat nie bestaan nie, tot stand bring deur sy woord.”
Met hierdie God het ek en jy elke dag te doen. Oor Hom, oor sy liefde en sy genade aan my, wil ek my verwonder. Hom wil ek aanbid.