Psalm 147:12-20 Die Here se mag is sigbaar, eer Hom
Jeremia 31:7-14 Die sorg van God bring blydskap
Johannes 1:(1-9), 10-18 Die Lig maak kinders van God
Efesiërs 1:3-14 Genade in die Geliefde vrylik geskenk
Psalm 147:12-20
Hierdie psalm is deel van die laaste groepering in die psalmboek. Elkeen van die vyf psalms begin en eindig met dieselfde woord(e): “Hallelu Jah”. Die “hallelu” is die opdrag om te loof, die “jah” is die afkorting van die Here se Naam, Jahwe. Van begin tot einde word ons opgeroep om God met lof te verheerlik. Die eerste 11 verse fokus op God se liefdevolle versorging van sy skepping, en daarmee saam sy getrouheid in die geskiedenis. In die tweede deel van die psalm, ons skriflesing vir die week, word uitgebrei op die verwondering oor die beskerming wat die Here spesifiek aan sy gelowiges verleen, die seëninge wat Hy oor hulle uitstort. In vers 14 bereik hierdie versorging van die Here ’n hoogtepunt met die noem van die woord “shalom”, vertaal as vrede. In die Bybel is God se “shalom” egter baie meer as net vrede soos in die afwesigheid van stryd. God se shalom verteenwoordig “wholeness, completeness, soundness, well-being, safety, prosperity, and harmony in all aspects of life – physical, emotional, social, and spiritual, stemming from right relationships with God and others”.
Jeremia 31:7-14
Die historiese agtergrond van ons teksgedeelte is veral die ballingskap van die tien stamme van Israel, die sogenaamde Noordelike Koninkryk, in 722 voor Christus deur die weermag van die Assiriese koning, Tiglath-Pileser III. Tienduisende Jode is na Nineve, die hoofstad van die Neo-Assiriese Koninkryk, weggevoer. Jeremia raak in sy profesie egter ook aan die Babiloniese Ballingskap van die twee suidelike stamme van Juda in 586 voor Christus, toe duisende mense ook na Mesopotamië weggevoer is. Die verskriklike werklikheid van om oorwin te word en daarna in ballingskap weggevoer te word – ja, as’t ware op die wind verstrooi te word – het die volk van die Here platgeslaan. Die sustersboek van Jeremia se profesie, Klaagliedere, beskryf die gevoelens van magteloosheid, verdriet, lyding, verlies en pyn wat hierdie mense beleef het. Hulle was ontwortelde mense.
In hierdie omstandighede is die Here die enigste hoop. Net God kan ’n verskil maak. Die duidelik troosboodskap van vers 7 tot 14 is dat die volk se magteloosheid nie vir God magteloos maak nie. God neem inisiatief. God tree op, gryp in, begin ’n beweging van genade. En daarom word die volk opgeroep om die Here te loof wat die lot van sy mense aan die verander is. Bybelverklaarders noem dat ons mooi moet oplet na die deernis waarmee die Here veral die kwesbares, die blindes en kreupeles, die swanger vroue en die vroue in kraam, hanteer (vers 8b). Dit is juis vir hierdie mense wat hulself nie kan help nie wat die krag van die Here in oortreffende trap in beweging kom. Is dit nie wonderlike troos ook vir my en jou juis hier aan die begin van die onbekende reis van ’n nuwe jaar nie?
Johannes 1:(1-9), 10-18
In teologiese materiaal word aangeveel dat ’n goeie manier om hierdie perikoop te benader is om na dit te kyk vanuit die hoek van die sestiende vers: “Uit sy oorvloed het ons almal genade op genade ontvang.” Juis omdat ons hierdie teksgedeelte lees gedurende die laaste dae van 2025 en die eerste dae van 2026, kan dit ons dalk op ’n besondere manier raak en inspireer. Voor ons troon die werklikheid van Maandag 5 Januarie, wanneer die vakansieseisoen vir baie van ons amptelik verby is. Ons is nie net platsak nie (dit is immers Januworrie), maar ook emosioneel dalk nie so opgewonde oor die terugkeer na ons normale omgewing en/of lewenswerklikhede nie. Soos een kommentator dit verwoord: “We feel depleted”. Die punt van ons teks is dat daar ’n ryke volheid, ’n oorvloed, is wat ons in Jesus, as die Woord wat vlees geword het, ontvang het. Die volheid/oorvloed van Jesus Christus spoel (“wash”) oor ons wat Hom volg, aan wie die wonderlike voorreg geskenk is om “kinders van God te word”, soos vers 12 dit verduidelik. Dáárdie Here Jesus vul ons lewens gedurende ons aanpak van die reis deur 2026. Ons is nie leeg nie, ons is nie oorweldig deur bekommernis en onsekerheid nie, ons is nie neergetrek deur die lewenswerklikhede wat ander mense tot bedruktheid stem nie. Ons is gevul/oordek/omring/ondersteun deur die Here Jesus wat oorvloedig genade op genade aan ons betoon.
Efesiërs 1:3-14
In die tipies Hellenistiese literêre styl van destyds het Paulus hierdie twaalf verse oorspronklik as een sin geskryf! Genadiglik het die Bybelvertalers dit in korter eenhede opgebreek. Tog bly hierdie verse ’n opeenhoping van begrippe wat met betekenis gelaai is. Dit maak dit effens moeilik om met net een keer se lees alles te kan raaklees en verstaan. Miskien sal dit makliker wees om opsommend te sê dat Paulus in hierdie verse, met sy stellinge oor die Vader, die Seun en die Heilige Gees, vir ons ’n prentjie teken van ’n God wat (1) mense kies, (2) daardie mense as sy kinders aanneem, (3) hulle voortdurend seën, en (4) sy genade op allerhande maniere oor hulle uitstort. Dit is ’n prentjie van ’n liefdevolle Here wat mense met oorvloed seën. Die grootste enkele deel van daardie seëning is natuurlik die verlossing deur die bloed van Jesus Christus. Dit is by uitstek God se genade aan die werk. Dat sondige en gebroke mense vrygespreek en gered kan word, is die belangrikste deel van God se seëninge. Dit is juis hoe mense in die eerste plek met God se genade te doen kry en iets daarvan begin verstaan. Vers 6 is ’n belangrike anker in hierdie gedeelte: “Daarom moet ons God prys vir sy wonderlike genade wat Hy in die Geliefde vrylik aan ons geskenk het.”