22 Februarie 2026 – Eerste Lydensondag
Genesis 2:15-17; 3:1-7 Die begin van ongehoorsaamheid.
Psalm 32 Voor die Here bely ek my opstandigheid.
Matteus 4:1-11 Jesus word in die woestyn versoek.
Romeine 5:12-19 Deur een die sonde, deur Een die lewe.
Genesis 2:15-17; 3:1-7
Baie gelowiges dink dat Jesus se lydensweg by die gebeure van Matteus 4:1-11 begin het, toe Hy deur die Satan in die woestyn versoek is. Maar Genesis 2 & 3 neem ons verder terug tot by die punt in die Bybel waar die nood aan ‘n Verlosser eintlik sy oorsprong het, naamlik die sonde van die mens. Een kommentator beskryf dit só: “Die reis na verlossing begin by ‘n boom (in die tuin van Eden) waar die behoefte aan verlossing begin het en eindig by ‘n boom (die kruis op Golgota) waar die geleentheid tot verlossing verdien is”.
Genesis 3:1-7 teken vir ons ‘n prentjie van die vernietigende menslike keuses wat die dood in al sy verskillende gestaltes in die wêreld ingebring het. Mense wonder soms hoekom die Here so ‘n kritieke keuse vir die toekoms van die mensdom (die keuse tot gehoorsaamheid) aan brose mense soos Adam en Eva oorgelaat het. Hoe kon die Here die verskyning van die sonde wat tot die dood lei aan mense se gebrekkige kennis oorgelaat het? Die antwoord op hierdie vraag wat jy gerus oor kan dink is dat God nog nooit namens mense besluit het nie. God het nog nooit iemand verplig om Hom te dien nie. Ons het as mense nog altyd die keuse gehad om die Here eerste te stel, om Hom te volg, om Hom te gehoorsaam, want sonder daardie keuse is ware gehoorsaamheid gewoon nie moontlik nie, is die keuse om God terug lief te hê nie moontlik nie, is vertroue in die Here nie moontlik nie. As jy nie kan kies nie, is jy niks beter as ‘n masjien nie. En God het geen behoefte om mense te programmeer om aan Hom gehoorsaam te wees nie. God wou nog altyd mense “na sy beeld” gehad het wat uit vrye wil kies om op sy liefde te reageer.
Psalm 32
Skuldbelydenis lê aan die hart van ‘n gelowige se reis deur Lydenstyd. Dit is juis een van die geloofsaktiwiteite wat Christene gedurende Lydenstyd baie tyd aan spandeer. Want hoe kan ek oor die lyding van die Here Jesus nadink sonder dat ek my eie gebrokenheid, my sonde en my opstandigheid, nie daarin verreken nie? Wanneer ek met die lydensweg van Christus besig is, is dit bykans outomaties dat dit my só sal affekteer dat ek eenvoudig nie anders kan as om in oomblikke van refleksie, oomblikke van berou en oomblikke van skuldbelydenis by die Here van die kruis stil te word nie. In hierdie proses wil Psalm 32 ons bystaan. Hierdie psalm herinner ons dat ‘n diep, eerlike en intens persoonlike belydenis van sonde en skuld vir gelowiges nie net belangrik is nie, maar inderdaad noodsaaklik.
Dit is belangrik om by die lees van Psalm 32 raak te sien binne watter raamwerk koning Dawid die saak van skuldbelydenis op die tafel plaas. Aan die begin van die psalm spreek hy twee keer die woorde uit “Dit gaan goed met die mens …” en aan die einde van die psalm is daar ‘n oproep wat lui “Verbly julle in die Here en juig, regverdiges, jubel, alle opregtes”. Skuldbelydenis is dus nie ‘n donker, bedrukkende ervaring nie, maar ‘n gebeurtenis wat tot seën en daarom ook vreugde begelei.
In die middeldeel van die psalm is daar duidelike merkers van God se genade. God gee graag vergifnis. En die vreugde om daardie vergifnis te mag ontvang en daaruit te mag leef maak die aktiwiteit van eerlike en onverskuilde skuldbelydenis meer as die moeite werd.
Matteus 4:1-11
Matteus 4 vertel dat die duiwel nie eers vir Jesus oorgesien het nie, hy het vir Hom ook probeer verlei. Aan die een kant is dit ‘n troos dat hy dit selfs met Jesus probeer het. Ten minste beteken dit dat die duiwel nie net vir swakkelinge soos ek teiken nie, maar selfs vir die Here ook probeer versoek het. Aan die ander kant is ‘n koue waarskuwing dat ek tog nie moet dink dat ek hom op my eie kan uitoorlê nie. Versoekings slaan ons op ons sagte plekke. Die versoekinge van die duiwel is immers juis op ons broosheid gefokus.
Kyk maar wat doen hy in Matteus 4. Jesus was honger, ‘n doodgewone menslike behoefte. Die “versoeker”, soos Matteus hom noem, het toe na Jesus toe gekom en gesê: “As U die Seun van God is, sê hierdie klippe moet brood word.” Dit was ‘n baie slinkse manier om Jesus te benader. Net voordat Jesus na die woestyn toe gegaan het om te vas, is Hy in die Jordaanrivier deur Johannes die Doper gedoop. Dit was ook toe dat God uit die hemel gesê het: “Dit is my geliefde Seun. Oor Hom verheug Ek My.” En toe Jesus, wat nie net volledig God was nie, maar ook volledig mens, tydens sy vas in die woestyn die doodgewone menslike behoefte aan kos gehad het, kom daag die Satan Hom uit en sê “As jy dan nou regtig die Seun van God is, sê dan nou vir hierdie klippe om brood te word, sodat jou honger gestil kan word. Komaan, wys ‘n bietjie jou onafhanklik, wys jou posisie, jou status, jou regte as die Seun van God.” Ook die tweede versoeking, toe hy Jesus uitdaag om van die tempel se dak af te spring, speel op Christus se roeping in. “Toe nou, Jesus, jy is mos die Seun van God, toets nou ‘n bietjie of dit waar is wat in Psalm 91 staan, of God regtig sy engele sal stuur om jou betyds te vang?” In die derde versoeking wys die duiwel sy ware kleure. Hy sal vir Jesus gee net wat Hy wil hê, indien Jesus bereid is om hom, wat die Satan is, vir ‘n oomblik lank eerste in sy lewe te stel. As die Satan dít kon regkry, het hy Jesus se roeping volledig gekelder. Dan was Jesus nie meer die Seun van God nie, maar die dienskneg van die Bose.
Dit is belangrik om in Matteus 4 te sien hoe Jesus self hierdie versoekinge van die duiwel hanteer het. Jesus het elke keer in sy Vader gaan skuil. Hy het in God se Woord sy troos en anker gekry. Sy verbintenis met sy Vader was elke keer sterker as die versoekinge van die duiwel. Presies dít is ook óns behoud te midde van versoekinge en verleidinge van die duiwel.
Romeine 5:12-19
Daar is ‘n stryd op die aarde aan die gang. Dit is die stryd tussen donker en lig. Romeine 5 sê dat hierdie stryd begin het toe die sonde en die dood die wêreld betree en begin oorneem het. Vers 12 sê die sonde het deur Adam in die wêreld ingekom. Ons kan vir Adam kwaad wees, totdat ons onthou dat Adam eintlik staan vir die mens, vir elkeen van ons. Want elke mens is tot die sonde geneig. Elke mens is tot opstand teen God gerat. Die mens was dus ’n soort poort waardeur die sonde en gevolglik die dood die aarde kon binnedring en almal en alles op aarde soos ’n aansteeklike virus kon besmet. Niemand kon aan die oorheersing van die sonde en die dood ontkom nie.
Dit is vir die verstaan van hierdie teksgedeelte belangrik om kennis te neem dat die woord wat in die oorspronklike Grieks van vers 12 vir “in gekom” gebruik word (eisergomai) ‘n baie aggressiewe woord is. Dit dra die betekenis van inval, inneem, oorneem of annekseer. Die doel is om beheer uit te oefen. Die donkerte word ‘n mag in eie reg. Deur die mens het die sonde in die wêreld gekom en deur die sonde die dood. En daarom is daar soveel boosheid in die wêreld rondom ons. Daar is baie donker magte. En dit bedreig ons.
Die enigste manier om in ‘n wêreld vol donkerte te (oor)leef is deur jouself in die Lig van Christus te klee. In hierdie stryd waar die sonde en die dood al meer en meer die vreugde uit die lewe suig, het ek en jy uit ons eie geen wapens om die “oorneem” te beveg nie. Alleen Christus kan oorwin. En Hy het oorwin … aan die kruis op Golgota en met sy opstanding uit die dood. Die dood is fataal gewond en sal met Christus se wederkoms finaal vernietig word.
Klee jouself dus met die Lig, met Christus self. Wanneer jy vir Christus raaksien, sy krag en die genadegawe waarvan Romeine 5 praat – die gawe om aan God te mag behoort, om gered te wees, om met Christus se liefde en teenwoordigheid gevul te wees, kan jy die bedreiging van die dood en die donkerte beter hanteer.