Heilige Week: Palmsondag tot Paasfees
Maandag – Gevange geneem: Johannes 18:1-10
Dinsdag – Joodse verhoor: Johannes 18:12-27
Woensdag – Pilatus verhoor: Johannes 18:28-40
Donderdag – Ecce homo: Johannes 19:1-16
Vrydag – Gekruisig: Johannes 19:17-37
Saterdag – Begrawe: Johannes 19:38-42
Sondag – Opgestaan: Johannes 20:1-18
Lees hierdie week saam met ons drie hoofstukke uit die Johannes-evangelie. Die eerste ses dae fokus ons op Jesus Christus se kruisreis soos aangebied in Johannes 18 & 19. Sondag lees ons die opstandingsgebeure uit Johannes 20.
Maandag – Gevange geneem: Johannes 18:1-10
Momente om raak te sien:
vers 1-9: Jesus deins nie terug vir die inhegtenisname nie. Hy identifiseer Homself drie keer aan die soldate. Hy bly in beheer van die situasie, al is dit terwyl Hy deur iemand vanuit sy binnekring (Judas) verraai word en daarna vernederend gearresteer word. Jesus se kalmte en waardigheid spreek ‘n mens aan. Sy deernis rakende die lot van sy dissipels is ook aangrypend. Sy versoek dat hulle nie ook gearresteer word nie, word toegestaan.
vers 10-11: Jesus stop Petrus se geweldadige reaksie en genees die verwonde dienskneg van die hoëpriester. Die Here Jesus het aanvaar dat Hy die lydensweg moet loop. Dit is sy opdrag vanaf die Vader en daarom is Hy bereid om hierdie lydensbeker te drink.
Dinsdag – Joodse verhoor: Johannes 18:12-27
Momente om raak te sien:
vers 12-14: Annas was die vorige hoëpriester van die Jode. Sy skoonseun, Kajafas, was die dienende hoëpriester. Annas was steeds ’n baie magtige invloedsfiguur in die Joodse Raad (Sanhedrin). Kajafas het die formele godsdienstige verhoor gedurende die nag gelei, waar Jesus deur vals getuies aangekla is en uiteindelik op grond van “lastering” tot dood veroordeel is (hierdie verhoor word nie in Johannes 18 in detail weergegee nie).
vers 15-18 en sommer ook 25-27: Ons kan nie swaar oordeel oor Petrus weens sy verloëning van Jesus nie, want – soos die teks duidelik wys – is dit dalk nie so moeilik om in spanningsvolle en gevaarlike oomblikke jouself eerder te wil beskerm nie.
vers 19-24: Dit klink of dit steeds Annas (die uitgetrede hoëpriester) was wat Jesus hier ondervra het. Jesus probeer Homself nie verdedig nie, maar wys op die getuienis van ander (dink maar aan Nikodemus in Johannes 3, wat self ook ‘n Fariseër en lid van die Sanhedrin was en wie vir Jesus in die nag besoek het). Die onregverdige klap deur die tempelwag hanteer Jesus deur na die logika daar agter te vra. Hy slaan nie terug nie, maar ontbloot tog die onreg.
Woensdag – Pilatus verhoor: Johannes 18:28-40
Momente om raak te sien:
vers 28-32: Die dubbele standaarde van die Joodse geestelike leiers is duidelik. Hulle huiwer nie om iemand ter dood te veroordeel nie (om Jesus aan die burgerlike owerheid oor te gee nie), maar is tog bekommerd dat hulle onrein geag kan word deur Pilatus se woning te betree. Hulle gee ook nie regtig ‘n sinvolle antwoord op Pilatus se vrae nie, maar verdedig net hul eie optrede.
vers 33-38a: Die gesprek wat Pilatus met Jesus voer is nie regtig suksesvol nie. Ook hier wil Jesus Homself nie verdedig nie. Maar kyk mooi: Jesus gee tog iets van ‘n opsomming van sy bediening deur daarop te wys dat sy koningskap nie van hierdie wêreld is nie, dat Hy van God af kom, en so meer.
vers 38b-40: Natuurlik vind Pilatus geen gronde om Jesus te veroordeel nie. Omdat hy egter nie die Jode se gramskap wil aanwakker nie (waarvoor hy aan Rome sou moes verduidelik), besluit hy om die mense ‘n opsie te gee om te kies tussen Jesus – wat geen skuld gehad het nie – en Barabbas, wat ‘n bekende geweldsmisdadiger was. Die Jode se keuse bevestig hul eie misdadigheid.
Donderdag – Ecce homo: Johannes 19:1-16
Momente om raak te sien:
vers 1-3: Die vernedering en marteling van Jesus aan die hand van nie net die soldate nie, maar ook die Jode in hul verwerping van Hom, is vir ons as gelowiges moeilik om te verstaan. Die geseling is gedoen met ‘n sweep wat uit ‘n klomp rieme bestaan het, waarby stukkies been en metaal ingeweef is. Spot is ook ‘n vorm van marteling. En die doringkroon was doodgewoon ‘n stuk wreedheid.
vers 4-8: “Ecce homo” (Dit is die mens!) is die berugte woorde waarmee Pilatus die verwonde en vernederde Here Jesus aan die skare voorgestel het. Terselfdertyd sien ons Pilatus se sluimerende ongemak met die gedagte om ‘n onskuldige mens te laat doodmaak, maar uiteindelik triomfeer sy eie vrese en die beskerming van sy eie belange oor dit wat hy weet eintlik die regverdige ding is om te doen.* vers 9-11: Pilatus probeer weer om in ‘n gesprek in Jesus ‘n uitkoms te vind ten einde Hom te kan vrylaat, maar Jesus se kalm antwoord is dat dit die pad is wat die Vader aan Hom opgedra het – Hy moet sterf.
vers 12-16: Vir ‘n laaste keer probeer Pilatus die skare oortuig dat Jesus verdien om losgelaat te word, maar hul woedende reaksie en slinkse manipulering (Ons het nie ‘n koning nie; ons het net die keiser) laat Pilatus se moed verkrummel.
Vrydag – Gekruisig: Johannes 19:17-37
Momente om raak te sien:
vers 17-22: In Johannes se vertelling van die kruisweg word nie veel detail gegee nie. Die twee misdadigers wat saam met Jesus gekruisig is word wel genoem, maar die gesprek tussen hulle en Jesus (waarvan Lukas 23:39-43 vertel) kom nie in hierdie weergawe voor nie.
vers 23-27: Die soldate se verdeling van Jesus se klere word deur Johannes as ‘n vervulling van Psalm 22 se negentiende vers gesien. Daar is ook vier vroue wat saam met Johannes by die kruis staan: Maria, Jesus se moeder; haar suster, waarskynlik Salomé (Markus 15:40); Maria die vrou van Klopas (waarskynlik die Kleopas in Lukas 24); en Maria Magdalena wat op die Sondag eerste by die leë graf aangekom het. Bybeluitleggers moedig ons aan om die kontras tussen Pilatus en Jesus aan die kruis raak te sien: Pilatus tree uit vrees op en laat Jesus onskuldig sterwe, terwyl Jesus uit liefde optree en hier in sy sterwensuur nog steeds ‘n liefdesdaad (ter wille van sy moeder) verrig.
vers 28-37: Dit bly moeilik om van Jesus se sterwensoomblikke te lees en daaroor te praat, maar kom ons sien raak dat in daardie oomblikke beide sy absolute menswees geopenbaar word (Ek is dors), maar ook sy absolute Godheid (Dit is volbring). Hy het onwrikbaar sy taak voltooi.
Saterdag – Begrawe: Johannes 19:38-42
Momente om raak te sien:
vers 38-42: Josef van Arimatea en Nikodemus, die twee geheime (ondergrondse) dissipels, vra vir Jesus se liggaam en begrawe Hom in ’n tuin naby aan Golgota teen die aand van die Vrydag, Goeie Vrydag. Vir hierdie dag, Stil Saterdag, soos dit in die kerklike tradisie bekend staan, hoef ons nie meer detail te lees of te bespreek nie. As gelowiges is ons harte rustig en onbekommerd, ons wag nou vir môre se opstanding.
Sondag – Opgestaan: Johannes 20:1-18
Lees die teksgedeelte rustig deur. Dink jou in in die emosies wat Maria Magdalena beleef het en later ook die ander dissipels toe húlle by die leë graf gekom het. Die volgende paar sinne wil jou begelei om te verstaan hoe belangrik die opstanding van die Here Jesus vir jou geloof is: Sonder die opstanding is daar geen hoop nie. Meer nog: sonder die opstanding is daar geen geloof nie, geen verhouding met die Here nie en geen lewe dieper as die oppervlakkige nie. Geloof is na sy aard niks anders as opstandingsgeloof nie – met ander woorde: geloof in die opgestane Here Jesus Christus. Wanneer ek sê: “Ek glo,” sê ek daarmee dat ek in die opgestane Here Jesus Christus glo. Daar is nie ‘n ander soort geloof wat buite om die opstanding gebeur nie. Indien die Here Jesus dus nie opgestaan het nie, sou daar geen geloof gewees het nie. En waar daar nie geloof is nie, is daar ook nie hoop nie.
Baie dankie dat jy saam met ons deur die Johannes-evangelie se vertelling gereis het.